Waarom is speeksel belangrijk?
Speeksel maakt praten, kauwen en slikken makkelijker. Het spoelt etensresten weg en remt de groei van bacteriën en schimmels. Ook neutraliseert het zuur. Zo beschermt speeksel uw tanden tegen gaatjes (cariës) en slijtage door zuur.
Is er te weinig speeksel, dan vormt tandplak zich sneller. Er ontstaan dan makkelijker gaatjes, vooral langs de rand van het tandvlees. Ook het tandvlees en het mondslijmvlies raken sneller geïrriteerd of ontstoken.
Hoe merkt u dat uw mond te droog is?
Iedereen heeft weleens een droge mond, bijvoorbeeld na lang praten of bij spanning. Blijft het droog, dan kunt u dit merken:
- u wilt steeds uw mond nat maken, ook ’s nachts
- droog eten zoals brood of een cracker slikt moeilijk zonder drinken
- uw tong en lippen voelen strak of plakkerig
- praten gaat moeizamer
- een branderig gevoel of een andere smaak in de mond
Waardoor krijgt u een droge mond?
De meest voorkomende oorzaak is medicijngebruik. Veel medicijnen remmen de speekselklieren. Denk aan middelen tegen hoge bloeddruk, plaspillen, antidepressiva, slaapmiddelen en middelen tegen allergie. Hoe meer medicijnen u gebruikt, hoe groter de kans. Daarom komt een droge mond bij 55-plussers veel voor.
Andere oorzaken zijn:
- ademen door de mond, bijvoorbeeld bij een verstopte neus of snurken
- uitdroging door koorts, diarree of te weinig drinken
- diabetes die niet goed is ingesteld
- het syndroom van Sjögren, een ziekte waarbij de traan- en speekselklieren ontstoken raken
- bestraling van hoofd of hals
Wat betekent een droge mond met een kunstgebit?
In een droge mond zuigt een kunstgebit minder goed vast. Het kan gaan schuiven. Daardoor ontstaan sneller pijnlijke drukplekken. Ook ontstaan er makkelijker schimmelinfecties.
Maak uw kunstgebit na elke maaltijd schoon met een protheseborstel en water. Maak ook het tandvlees en het gehemelte eronder schoon. Haal het kunstgebit ’s nachts uit, zodat het slijmvlies kan herstellen.
Wat kan de tandarts doen?
Uw tandarts kijkt hoe droog uw mond is en wat dat met uw gebit doet. Samen bespreken we wat helpt. Bijvoorbeeld:
- extra fluoride, zoals een tandpasta met extra veel fluoride op recept of een fluoridelak
- vaker controle, zodat beginnende gaatjes op tijd worden gezien
- advies over een speekselvervanger in de vorm van een gel of spray
- overleg met uw huisarts of specialist als medicijnen de oorzaak lijken te zijn
Wat kunt u zelf doen?
- Drink de hele dag door kleine slokjes water.
- Kauw suikervrije kauwgom of eet voedsel waarop u goed moet kauwen, zoals rauwkost of bruin brood. Dat zet de speekselklieren aan het werk.
- Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta en een zachte borstel. Een milde tandpasta zonder sterke mentholsmaak prikt minder.
- Maak elke dag de ruimtes tussen uw tanden schoon.
- Vermijd zure snoepjes en zoete dranken. Die geven gaatjes en slijtage door zuur.
- Beperk alcohol en roken. Gebruik geen mondspoelmiddel met alcohol.
Wanneer belt u ons?
- Uw mond is al langere tijd droog.
- U krijgt ineens meer gaatjes of gevoelige tanden.
- U heeft pijnlijke plekken, een branderig gevoel of witte plekjes in de mond.
- Uw kunstgebit zit minder goed of geeft drukplekken.
- U gebruikt nieuwe medicijnen en merkt dat uw mond droger wordt.