Wat zijn kaaskiezen?
Glazuur is de harde buitenlaag van tanden en kiezen. Bij kaaskiezen is dat glazuur niet goed gevormd. Het is zachter en poreuzer dan normaal.
Kaaskiezen hebben vlekken in de kleur van kaas: van wit en crème tot geel of bruin. Soms zien ze er ruw of brokkelig uit. In het melkgebit gaat het meestal om de achterste melkkiezen. In het blijvend gebit gaat het vaak om de eerste blijvende kiezen, die rond 6 jaar komen. Soms hebben ook de blijvende voortanden witte of gele vlekken. De vakterm daarvoor is MIH.
Hoe ontstaan kaaskiezen?
Kiezen worden gevormd lang voordat ze doorbreken. De melkkiezen al voor de geboorte, de eerste blijvende kiezen rond de geboorte en in de eerste levensjaren. Gaat er in die periode iets mis, dan wordt het glazuur minder goed.
Een precieze oorzaak is niet bekend. Vaak ziek zijn met hoge koorts in de eerste levensjaren, vroeggeboorte of een laag geboortegewicht spelen mogelijk een rol. Ook erfelijkheid kan meespelen. U kunt het als ouder meestal niet voorkomen.
Waar merkt u het aan?
Kaaskiezen reageren sterker op prikkels van buitenaf. Let op deze signalen:
- Uw kind zegt dat iets kouds, warms, zoets of zuurs pijn doet.
- Poetsen doet pijn, waardoor uw kind bepaalde kiezen overslaat.
- Uw kind kauwt aan één kant of eet slecht.
- U ziet gele of bruine vlekken of er brokkelt een stukje van een kies af.
Waarom is goed poetsen juist nu belangrijk?
Gevoelige plekken worden vaak minder goed gepoetst. Daar blijft tandplak zitten en ontstaan sneller gaatjes (cariës). Daardoor worden de kiezen weer gevoeliger. Die cirkel willen we zo vroeg mogelijk doorbreken.
Fluoride maakt glazuur sterker. Poetsen met fluoridetandpasta is de belangrijkste manier om elke dag fluoride op de kiezen te krijgen. Ook als het gevoelig is.
Wat doen wij?
Kinderen met kaaskiezen zien wij vaker voor controle, zeker als de eerste blijvende kiezen doorkomen. Zo zien we op tijd of er iets verandert. Welke behandeling past, hangt af van hoe ernstig het is:
- Extra bescherming met een fluoridelak of een beschermend laagje.
- Een vulling in de kleur van de tand.
- Bij grote schade een kroon (kapje) over de kies. Die voorkomt dat de kies verder afbrokkelt.
- Soms is trekken verstandiger. We kijken dan ook naar het juiste moment en naar de ruimte voor de andere kiezen. Zo nodig verwijzen we door naar een orthodontist.
Wat kunt u zelf doen?
- Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta, ook op gevoelige plekken. Een zachte borstel en lauw water maken het prettiger.
- Let rond het zesde jaar goed op de nieuwe kiezen achterin. Poets ze met de borstel dwars op de tandenrij.
- Poets na tot uw kind ongeveer 10 jaar is.
- Beperk zoete en zure dranken en tussendoortjes.
- Soms adviseren wij een extra poetsbeurt of een fluoridespoelmiddel. Dat laatste alleen als uw kind goed kan uitspugen.
Wanneer belt u ons?
- Uw kind heeft pijn bij eten, drinken of poetsen.
- U ziet een gele, bruine of brokkelige plek op een kies.
- Er is een stukje van een kies afgebroken.
- Uw kind durft een kant van de mond niet meer te poetsen.